Vatikan’ın karanlık hesapları

Haftalık haber dergisi Panorama’da yazan araştırmacı gazeteci Gianluigi Nuzzi, “Vatikan Spa” adlı kitabında Vatikan’ın bankası Istituto per Le Opere di Religione’un (Ior) 1980’lerin sonu ile 1990’lı yıllarda yolsuzluk ve finansal skandallara karıştığını, Vatikan’a ait Spellman Vakfı ile hayır işleriyle uğraşan Bisceglie rahibelerine ait hayır kurumunun hesaplarına yüksek miktarda paralar yatırıldığını ortaya çıkardı. Nuzzi, kitabında ayrıca Vatikan-mafya ilişkisine de değinerek, Sicilya mafyasının ünlü isimleri Bernardo Provenzano ve Toto Riina’nın finansal açıdan desteklendiğini öne sürdü.

İtalya’da bu yıl basılan ve birkaç ay içinde 70 bin adet satan kitabı Chiarelettere Yayınevi’nden çıkan Nuzzi, City gazetesinde yayımlanan söyleşisinde Vatikan bankasıyla ilgili araştırmaya 2007 sonunda Vatikan’ın üst düzey yönetiminde söz sahibi olan bazı rahiplerin kendisiyle bağlantı kurmasıyla başladığını anlattı. Nuzzi geçen yıl Vatikan rahiplerinin gizli arşivinde araştırma yapma şansını elde etti.

Nuzzi’nin araştırmasının hedefinde Vatikan yönetiminde geçmişte söz sahibi olan Monsignor Dardozzi önemli bir role sahip. Nuzzi’ye aktarılan bilgilere göre Dardozzi Vatikan’ın ismini karalayabilecek skandalları engellemekle yükümlüydü. Kara paranın aklanması, gizli hesaplar vs. gibi baş ağrıtacak konuların aşılmasına Dardozzi bakıyordu.

275 milyon Avro’ya varan işlemler

Nuzzi, kitabında Ior bünyesinde şüpheli hesapların varlığına dikkat çekerek, paravan hesaplar açıldığını da öne sürüyor. Banka sisteminin 1987’de rahip Donato De Bonis tarafından kurulduğuna, 1992 yılı ağustos ayında Ior’da açılan 17 şüpheli hesabın kontrolünün ise De Bonis’e verildiğini iddia ediyor. 1989-1993 yılları arasında bu özel hesaplara 275.2 milyon Avro’ya varan işlemler yapıldığı vurgulanıyor.

Nuzzi’nin belgeler ışığında ortaya koyduğu bir başka gerçek ise Vatikan bünyesinde faaliyet gösteren Kardinal Francis Spellman Vakfı’na ait özel hesaplarda odaklanıyor. Cumhuriyet Gazetesi'nden ASLI KAYABAL'ın haberine göre; Giulio Andreotti’nin imzasıyla resmiyet kazanan bu hesaplarda astronomik düzeylere varan paraların ciro edildiği öne sürülüyor. Bir psikayatri merkezindeki hastalara yardımda bulunması amacıyla kurulan, hayır işleri yaptığı görünümü veren Bisceglie Rahibeleri Hayır Kurumu’nun hesabında henüz Avro’nun kullanılmadığı dönemde 55 milyar İtalyan Lireti para yatırılmış olması şüpheyle karşılanıyor.

Vatikan bankasında 20 yıl önce yaşananlar bir casus hikâyesini anımsatsa da Nuzzi, “Ne yazık ki tüm olup bitenler gerçek” yorumunda bulunuyor. Nuzzi’nin araştırmasında başvurduğu Dordozzi’nin gizli arşivinde kayıtlı, skandala işaret eden 4 bin dolayında belge, kitabın yayımcısı Chiarlettere Yayınevi tarafından www.chiarelettere.it adlı sitede araştırmacıların bilgisine ücretsiz olarak aktarılıyor.

Nuzzi’nin kitabında bir başka önemli iddia ise Vatikan ile mafya arasındaki gizli ilişkilerin açığa çıkması oldu. Sicilyalı mafya babaları Provenzano ve Riina’nın geçmişte Ior’dan finanse edildiği, “Temiz Eller” operasyonu sırasında kısmen açığa çıkan bu kirli ilişkide Dardozzi’nin arşivindeki belgeler mafyaya savcıların iddia ettiğinin çok üzerinde para akışı yapıldığını yansıtıyor. Bir başka iddia ise Temiz Eller operasyonu sırasında mafyayla bağlantısı nedeniyle yargılanan Giulio Andreotti’nin avukatı Odoardo Ascari’ye yine Vatikan bankasından 400 milyon para akışı sağlandığı yönünde.

Nuzzi, Vatikan’dan çok Vatikan’ın sahibi olduğu banka Ior’un bir tür “vergi cenneti” olduğuna dikkat çekiyor. Nuzzi’ye göre Ior Vatikan’ın kalbinde, off-shore bir banka şeklinde, kurallar ve kontrollerden bağımsız, başına buyruk faaliyette bulunmaya devam ediyor.