ABD ile Çin flört döneminde

Obama, başkanlık uçağı Air Force One'dan telefon açıp görüştüğü Hu'dan, İran'a yeni yaptırım için destek isterken, nükleer zirveye katılma kararından memnuniyetini aktardı. Hu, Tayvan ve Tibet gibi Çin için hassas meselelere vurgu yapıp, ilişkilerin karşılıklı saygı temelinde ilerlemesi gerektiği ikazı yaptı

ABD ve Çin, Tayvan ve Tibet politikası yüzünden genilen ilişkileri rayına oturtmak için küçük jestlerle birbirine kur yapıyor.

Pekin’in İran’ın nükleer programıyla ilgili meseleleri BM Güvenlik Konseyi’nde görüşmeye yanaşması ve Çin Devlet Başkanı Hu Jintao’un Washington’daki nükleer zirveyi boykottan vazgeçmesinin ardından ABD Başkanı Barack Obama, Çinli meslektaşını arayıp ikili ilişkileri hasbıhal ederken, Tahran’a karşı destek istedi.

Hu ise ABD ile ekonomik ve ticari ilişkilerde ‘sağlıklı ve istikrarlı ilişkiler istedikleri’ mesajı verdi. ABD’nin Tayvan’a silah satma kararı ve Tibet’un ruhani lideri Dalay Lama’nın Beyaz Saray’da ağırlarması Washington-Pekin hattını germişti.

Bir saat konuştular

İran’ın nükleer başmüzakerecisi Said Celili’nin Pekin’de temaslar yürüttüğü bir sırada ABD Başkanı, başkanlık özel uçağı Air Force One’dan Hu’yu arayıp bir saat boyunca meseleleri müzakere etti. Beyaz Saray’a göre ‘pozitif ikili ilişkilerin öneminin tartışıldığı’ görüşmede Obama, İran’ın uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesi için ortak hareket etmenin önemini vurguladı.

Hu’nun 12-13 Nisan’daki nükleer silahsızlanma zirvesine katılma kararından duyduğu memnuniyeti dile getiren Obama, “Bu zirve nükleer silahların yayılmasını durdurma ve nükleer terörizmden korunma konusundaki ortak çıkarlara değinilmesi açısından önemli bir fırsat” vurgusu yaptı.

Beyaz Saray sözcüsü Bill Burton da, Çin’in yaptırımları müzakereye açık kapı bırakan son adımını nükleer silahsızlanma yönünde birlikte çalışılabileceğinin göstergesi olarak yorumladı. Burton, Çin’in, İran dosyasının BM’de ele almayı kabul etmesini çok önemli olduğunu, İran’a baskı yapmak için uluslararası toplumu görülmemiş oranda buluşturmayı başardıklarını söyledi.

Ortak yararlar

Çin Dışişleri ise Hu’nun iki tarafın birbirinin temel çıkarlarına ve endişelerine saygı göstermesi, bağları güçlendirmek için kesintisiz çaba harcanması gerektiğini vurguladı.

Dışişlerinin açıklamasına göre Tibet ve Tayvan gibi hassas konularda daha fazla kışkırtıcı adımlardan kaçınılmasını isteyen Hu, “Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkilerinin sağlıklı ve istikrarlı gelişimi her iki tarafın ortak yararına. Çin’in egemenliği ve toprak bütünlüğünü ilgilendiren Tayvan ve Tibet meselesine uygun yaklaşmak ilişkilerin sağlıklı ve istikrarlı gelişimi için anahtardır” mesajı verdi.

Hu ayrıca nükleer güvenliğin sağlanması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi için Çin’in uluslararası çabalara önem verdiğininin altını çizdi.