Şubat ayı, dış ticarette açığı beşe katladı

Yılın ilk iki ayında ihracat geçen yılın en kötü günlerine göre bile gerilerken ithalat tam bir patlama gösterdi. Mart ayında ise ihracat toparlanmaya başladı. Ama üretimin ithal girdiye bağımlılığının hedeflenenin aksine büsbütün artmasından kaygı duyuluyor. Üstelik en büyük patlama da tüketim malları ithalatında...

TÜİK tarafından yayınlanan dış ticaret istatistiklerinde 2010 yılı Şubat ayında, 2009 yılının aynı ayına göre ihracat yüzde 1,3 azalarak 8,3 milyar dolar, ithalat ise yüzde 28,3 artarak 11,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece dış ticaret açığı 640 milyon dolardan 3,3 milyar dolara ulaştı.

Ocak ayındaki gibi Şubat ayında da geçen yıla göre ihracatta bir artış yaşanmazken ithalat hızlı yükselişini sürdürdü. 2010 Şubat ayında en büyük ihracat kalemi, motorlu kara taşıtları (1,2 milyar dolar) olurken “mineral yakıtlar ve yağlar” ithalatına 2,3 milyar dolar ödedik.

Hem AB'ye, hem de ithal girdiye bağımlılık artıyor
2009 Şubat ayında yüzde 37 olan Avrupa Birliği'nin (AB) ihracattaki payı 2010 Şubat ayında yüzde 48,2'ye yükseldi. Almanya'ya yapılan ihracat 2009 Şubat ayına göre yüzde 22,9 artarak 865 milyon dolar olurken, Almanya'yı sırasıyla İtalya (561 milyon dolar), Fransa (536 milyon dolar) ve İngiltere (478 milyon dolar) takip etti.

Avrupa ülkelerine yapılan satışta bu ülkelerdeki otomotiv teşviklerinin çok etkili olmasının ve otomotivdeki özel anlaşmaların büyük payı bulunuyor. Afrika ülkelerine yılın ilk iki ayında yapılan ihracatın yüzde 27 düşmesi, geçen yılki “hamle”nin bir seferlik inşaat malzemesi türü kalemlerden oluştuğunu gösteriyor. Yine AB dışı Avrupa ülkelerine yapılan ihracatın geçen yıla göre yaklaşık yarıya inmesi dikkat çekiyor.

Güney Amerika ülkelerine yüzde 115'lik; Asya ülkelerine yüzde 15'lik, Türki Cumhuriyetler grubuna da yüzde 17'lik ihracat artışları tablonun parlaklarını oluşturuyor. İthalat kısmında dikkat çeken veri ise Ortadoğu ülkelerinden yapılan alımda gözlenen yüzde 51'lik artış oldu. Genel kategorilere bakıldığında, ilk iki ayda tüketim malları ithalatı yüzde 32,3 artarken yatırım mallarındaki artış yüzde 21'de kaldı.

Geçen yılın Şubat ayında sanayi üretimindeki kriz sonrası duraklamayla birlikte ithalat dibe inince 1946 sonrası karşılama oranı rekoru kırılmıştı. İhracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılki yüzde 92,9 seviyesinden bu yıl yüzde 71,5 seviyesine kadar hızla geriledi. Kriz sonrası hükümetin iddia ettiği gibi sanayinin ihracata yönelik olarak karakter değiştirmesinin söz konusu olmadığı, ekonominin dış para girişi nedeniyle yapısal bozulmaya uğramaya devam ettiği görülüyor.

Mart için TİM rakamları
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)'den yapılan açıklamaya göreyse Mart 2010 ihracatı geçen yılın aynı döneminde kriz sonrası en düşük düzeyde seyreden seviyeye göre yüzde 34,3 artış kaydetti. Mart ayında otomotiv sektörünün aylık ihracat büyüklüğü geçen yıla oranla yüzde 42,5 artışla 1,8 milyar dolara ulaştı. Tekstil ve konfeksiyon ihracatıysa 1,4 milyar dolarda kaldı. Sürprizler bir yılda yüzde 70 artışla aylık bir milyar doları aşan kimya sektörüyle yüzde 50 artışla 120 milyon dolara ulaşan kuyumculuk sektöründen geldi. Madencilik ihracatı da yüzde 67 gibi astronomik bir artış oranıyla Mart ayında 250 bin doları geçti.

(soL - Ekonomi)