Kriz şirketleri hızla eritti

Fortune Türkiye’nin en büyük 500 şirket listesinde birinci değişmedi ama krizin şirketlerde yarattığı tahribat görüldü. 500 şirketin toplam kârı geçen yılki listeye göre yüzde 35.5 düştü

Fortune Türkiye dergisi tarafından hazırlanan Türkiye’nin en büyük 500 şirket araştırması küresel krizin şirketler üzerinde yarattığı erozyonu gözler önüne serdi. 142 şirketin bilançosunu zararla kapattığı 2008 yılında 500 şirketin toplam net kârı yüzde 35.5 düştü. 2007 yılına göre Fortune 500 kuruluşlarının toplam kârlılığı 20 milyar 67 milyon TL’den 12 milyar 927 milyon TL’ye geriledi.

Toplam net satış gelirini geçen yıla göre yüzde 16.3 artıran Tüpraş ise Fortune 500 listesinin bu yıl da lideri oldu. Tüpraş’ı Botaş izledi. Listede 2007 yılında ikinci sırada yer alan Tedaş ise bu yıl üçüncü sıraya geriledi. Petrol Ofisi de 2008’in listesinde 17 milyar 202 milyon TL net satış rakamıyla bir basamak gerileyerek dördüncü oldu.

İhracat yüzde 23’te kaldı

Fortune Türkiye Genel Yayın Yönetmeni Ali Ağaoğlu, 2008 yılında Fortune 500 Türkiye listesine dahil olan şirketlerin 2007 yılına göre, mali yapılarının bozulduğunu, kârlılıklarının azaldığını ve borçlanma oranlarının arttığını söyledi.

Ağaoğlu “Büyük şirketler görece olarak son gelişmelerden daha az etkilenirken orta ve küçük boy şirketlerin daha fazla etkilendiğini görüyoruz. Bu liste bize gösterdi ki piyasalardaki, borsadaki gelişmeler, ekonomide görünen aynası diyebileceğimiz iyileşmeler gerçek hayata bire bir yansımıyor” dedi.

Fortune 500’de yer alan şirketlerin net satışlarının yüzde 76.87’sini iç satışlar oluştururken, ihracatın payı yüzde 23.13’te kaldı. Fortune 500 içinde en çok ihracat yapan şirketler ise TPAO, Ford Otomotiv ve THY oldu.

Listede en yüksek net kâr açıklayan ilk üç şirket 2.3 milyar TL ile Turkcell, 1.7 milyar TL ile Türk Telekom ve 1.5 milyar TL ile de TPAO olarak öne çıktı. Fortune 500’de yer alan şirketlerin illere göre dağılımına bakıldığında İstanbul ise 243 şirketle ilk sırada yer aldı.

Toplam Chevron kadar

Fortune Finans Editörü Kenan Şanlı, Türkiye’nin 500 büyük şirketinin net satışlarının toplamının bile Exxon Mobil (442.8 milyar dolar) veya Wal-Mart’ın (405.6 milyar dolar) yarısının bir miktar üzerinde bir büyüklüğe ancak ulaşabildiğine dikkat çekti. Şanlı, “Türkiye 500’ün toplam satışları ancak ABD 500’de üçüncü sırada yer alan Chevron’u (263.1 milyar dolar) yakalayabiliyor” diye konuştu.

En çok ihracat yapan 5 şirket

Şirket İhracat (milyon TL)
Tüpraş 5.785.3
Ford Otomotiv 4.820.7
THY 4.471.8
ENKA İnşaat 3.824.7
Arçelik 3.694.9